| |
Difteri, boğmaca ve tetanoz, bakterilerin neden olduğu ağır hastalıklardır. Difteri ve boğmaca insandan insana bulaşır. Tetanoz kesik ve yaralardan vücuda girer.
Boğazda ve solunum yollarında kalın bir iltihap tabakası oluşmasına neden olur.
Solunum ve yutma güçlüğü, felç, kalp yetmezliği, şok, hatta ölüme neden olabilir.
Bebeklerde beslenme ve solunumu zorlaştıran ve haftalarca devam eden şiddetli öksürük nöbetlerine yol açan solunum sistemi enfeksiyonudur.
Zatürre, havale nöbetleri, beyin hasarı ve ölüme neden olabilir.
En ağır seyir aşısız çocuklarda ve 1 yaşın altındaki bebeklerde görülür, ölümlerin yarısı bu yaştadır.
Erken aşılama bebekleri bu ağır hastalıktan korur.
Toprakta sıklıkla bulunan bir bakterinin açık yaraya bulaşmasından sonra sinir ve kasları tutar.
Tüm vücutta ağrılı kas kasılmalarına neden olur.
Çenenin kilitlenmesine yol açar, ağzın açılmasını ve yutmayı engelleyebilir.
Her 10 tetanoz hastasından biri kaybedilir.
Yenidoğan tetanozu, sağlıksız koşullarda yapılan doğum sırasında bebek göbek kordonunun kirlenmesi sonucu oluşan ölümcül bir hastalıktır.
Gebelerin aşılanması ile bebeklere anne karnındayken geçen antikorlar, yenidoğan bebekleri tetanozdan korur.
(DBT) bu hastalıklara karşı korur.
Aşılanan çocukların çoğu çocukluk çağı boyunca bu hastalıklardan korunur.
Aşılama durdurulursa bu hastalıklar salgınlara yol açar.
Aşı derin olarak kas içine (IM), 0,5 ml. olarak uygulanır.
Uygulama sonrası ateş yükselmesi, uygulama yerinde ağrı, şişkinlik,sertlik meydana gelebilir. Bu durum geçicidir. Ateşlenme için soğuk kompres uygulanmalıdır, düşürülemezse parasetamol içeren ateş düşürücüler kullanılabilir.
DBT aşısı kimlere, ne zaman yapılır?
Çocuklara:
2. ayın sonu
3. ayın sonu
4. ayın sonu
16-24 ay arası rapel olarak
Diğer aşılarla aynı anda uygulanabilir.
7 yaş ve üzerindeki çocuklara boğmaca aşısı yapılmaz.
Büyük çocuk ve erişkinlere:
11-12 yaşlarında
Her 10 senede bir
Tetanoz ve azaltılmış difteri aşısı (Td) yapılır.
Ne zaman yapılmamalı ?
Genel Aşı Kontrendikasyonları:
• Bir aşıya karşı gelişen anafilaktik reaksiyon, o aşının sonraki dozları için kesin
kontrendikasyon oluşturur.
• Ateşli veya ateşsiz ciddi hastalık durumunda, izleyen hekime danışılmadan aşı
uygulanmaz.
DBT aşısı:
• Kesin kontrendikasyon:
- DBT’ye bağlı ensefalopati (Boğmaca bileşeni çıkarılarak takvime devam edilir.)
• Önlem alınarak aşı yapılacak durumlar:
- Aşılamadan sonra 48 saat içinde ortaya çıkan 40,5oC ve üzerinde ateş
- Hipotonik hiporesponsif atak
- Konvülsiyon
- Aşılamadan 48 saat sonra ortaya çıkan ve en az 3 saat süren durdurulamayan
ağlama
|
AŞILANMAYA ENGEL OLUŞTURMAYAN DURUMLAR
Aşağıda belirtilen durumlarda aşı uygulaması ertelenmez, aşı takvimine göre uygulamaya devam edilir.
• Alerji veya astım (yukarıda anlatıldığı gibi, aşının belirli bir bileşenine karşı bilinen bir alerji dışında),
• 38.5 °C’nin altında ateşle seyreden solunum yolu enfeksiyonu veya ishal gibi hafif hastalıklar,
• Ailede aşıyı takiben yan etki görülme öyküsü,
• Ailede konvülsiyon, felç veya epilepsi bulunma öyküsü,
• Antibiyotik tedavisi görme,
• Anne sütü alma,
• Kronik kalp, akciğer, böbrek veya karaciğer hastalıkları gibi kronik hastalıklar,
• Serebral palsi, Down sendromu gibi kalıcı nörolojik durumlar,
• Prematürite (aşılama ertelenmemelidir),
• Ameliyat öncesi ve sonrası,
• Malnütrisyon,
• Yenidoğan sarılığı öyküsü,
• Topikal (cilt üzerine krem/merhem), aerosol (solunum yolu ile) şeklinde veya lokalize (intraartiküler, intrabursal veya tendon içi vb.) steroid kullanımı ya da ağız yolu ile düşük doz steroid kullanımı (2 mg/kg veya 20 mg/gün dozundan az),
• Konvülsiyon öyküsü: aşılama sonrası ateş görülebileceğinden, febril konvülsiyon öyküsü olan çocuklarda ateş çıkması beklenen dönemde ateş düşürücü verilmesi uygundur. Çocuk
antikonvülzan tedavi alıyorsa tedavisine aksatılmadan devam edilmelidir.
Aşı öncesi genel durumu iyi, sağlıklı çocukların ateşinin ölçülmesine ve fizik muayene yapılmasına gerek yoktur. Kontrendikasyonlar mutlaka sorgulanmalıdır. Aşı öncesi çocuğun
hasta olup olmadığının sorulması yeterlidir.
|
Hafif yan etkiler
Ateş
Enjeksiyon yerinde kızarıklık
Şişlik,
Ağrı
Bu yan etkiler aşının ilk dozlarına oranla 4. Ve 5. dozundan sonra daha sık görülür.
Tüm bacak veya kolda 1-7 gün süren şişlik olabilir.
Huzursuzluk
İştahsızlık, halsizlik Kusma
Orta dereceli yan etkiler (nadir görülür):
Havale nöbeti
3 saatten uzun süren aralıksız ağlama
40,5°C üzerinde ateş
Ağır yan etkiler (çok nadir görülür):
Alerjik reaksiyonlar (1 milyon dozda bir)
Sara, koma, kalıcı beyin hasarı gibi yan etkiler o kadar nadiren bildirilmiştir ki bunların aşıya bağlı olduğunu söylemek bile zordur.
Aşılama sonrası ateş reaksiyonu olan çocuklarda aşılama sonrasındaki 24 saat için aspirin içermeyen ateş düşürücü-ağrı kesici ilaçlar kullanılmalıdır.
Gebelikte Td (tetanoz ve azaltılmış difteri) aşısı nasıl yapılmalıdır?
Doğurganlık Çağı (15- 49 Yaş) /Gebe Kadınlardaki Tetanoz Aşı Takvimi
| Doz sayısı |
Uygulama zamanı |
Koruma süresi |
| Td 1 |
Gebeliğin 4. ayında- İlk karşılaşmada |
Yok |
| Td 2 |
Td 1’den en az 4 hafta sonra |
1-3 yıl |
| Td 3 |
Td 2’den en az 6 ay sonra |
5 yıl |
| Td 4 |
Td 3’den en az 1 yıl sonra ya da bir sonraki
gebelikte |
10 yıl |
| Td 5 |
Td 4’den en az 1 yıl sonra ya da bir sonraki
gebelikte |
Doğurganlık çağı boyunca |
|
Yaralanmalardan sonra tetanoz aşısı nasıl uygulanmalıdır?
Son tetanoz dozu 10 yıl öncesine kadar yapılmış ve aşı serisi tamamlanmış bir kişide tetanoz gelişme olasılığı oldukça düşüktür.
Son tetanoz aşısı üzerinden 5 yıldan uzun süre geçmiş olan bireylere, kirli ve önemli yaralanmalarda doz tekrarı önerilir.
Td aşısı 7 yaş ve üzerinde kullanılmalıdır.
Tetanoz hastalığı geçirenlerde bağışıklık gelişmez, bu nedenle tetanozdan iyileşen kişiye Td aşısı uygulanmalıdır. |
|
