| SİGARAYI BIRAKMAK İSTEYENLERE TAVSİYELER:
Aşağıdaki bilgi ve tavsiyeler, bırakma çabanızı başarıya ulaştırmada anlamlı katkılar sağlayabilir. Lütfen tüm metni önce tam olarak ve dikkatli bir şekilde okuyunuz.
Öncelikle sigarayı bırakma kararı verdiğiniz için sizi kutlar, başarılar dileriz...
Bıraktığınız ilk günden itibaren artık karbonmonoksitli hava solumadığınız için eritrositleriniz dokularınıza oksijeni yeniden tam kapasite ile taşıyabilecek. 6000'den fazla zehirli maddeyi gün boyunca solumayacaksınız. Dolayısıyla iştah bozuklukları, solukluk, çabuk yorulma başta olmak üzere birçok sağlık sorununuz bir anda düzelecek, yüzünüzdeki çizgiler hafifleyecek, gözaltınızdaki torbalanmalar inecek, sesinizdeki kalınlaşma ve bozulma da düzelecek, nefesiniz küllük gibi değil normal bir insan gibi kokacak.
|
Sigarayı
bırakanlar kilo almamayı da başarabilirler;
Birçok kişi
sigaraya zayıflamak için başlayabilir. Yada eğer sigara
içiyorsa kilo almamak için bırakmak istemeyebilir. Oysa bu nedenle
sigara içen kişilerin hiçbiri sigara ile kilo vermeyi
başaramamıştır. Sigarayı bırakan kişi
kilo almamak için beslenmesine özen göstermelidir. Yapılan egzersiz
yada yürüyüşler kilo almayı önleyebileceği gibi beden ve
ruh sağlığına önemli yararlar sağlar. Spora
başlanması sigaranın bırakıldığı
ilk günlerde ortaya çıkabilecek sıkıntı hissinin
aşılmasına da katkı sağlayabilir. Çünkü spor
aktiviteleri sırasında ortaya çıkan "endorfin
hormonu", stresi ortadan kaldırmasının yanı
sıra nikotinik reseptörleri tıkayarak vücudun nikotine olan
isteğini ve ihtiyacını da azaltır.
|
Daha
önce bırakmayı deneyip başarısız
olduysanız;
Bırakmayı
tekrar denemelisiniz. Sigarayı bırakmanın ilk denemede
başarılamaması son derece doğaldır. Tekrar
denemekten asla vazgeçmemelisiniz. Sigarayı bırakanların
çoğu ancak tekrarlayan bırakma denemelerinden sonra
başarılı olabilmektedirler. Bu konuda cesur olunması
gereklidir. Bıraktıktan sonra içilecek birkaç sigara
bırakma isteğinizi söndürmemelidir.
|
Bırakmayı
hazırlık dönemi için tavsiyelerimiz ;
İlk işiniz
kendinizce uygun olan bir tarihte belirli bir "Bırakma Günü"ne
karar vermenizdir. Hazırlık için bir hafta süreye
ihtiyacınız olacaktır. Bırakma gününüzü, kendinizce
önemli olan ve hatırlamada zorlanmayacağınız
doğum günü, evlilik yıldönümü yada çocuğunuzun doğum
günü gibi özel günler arasından belirleyebilirsiniz.
Belirlediğiniz günü eşinize, ailenize, iş
arkadaşlarınıza yada yakın
arkadaşlarınıza ilan etmelisiniz. Bu kişilerin size
psikolojik ve sosyal olarak destek olması bırakma eylemini
sürdürmenizde etkili olacaktır.
Şimdi en
isabetli kararlarınızdan birini verdiğinize göre kendi kendinizi
ödüllendirin. Bırakma gününü izleyen ilk başarılı
günün, ilk başarılı haftanın ve ilk
başarılı ayın sonunda da böyle bir ödül
hakkınız olacaktır. Bu konuda sigara bırakmayı
isteyen bir başka arkadaşınızla da birbirinize destek
olabilirsiniz.
Bundan sonra sigarayı
bırakma kararınızın nedenlerini bir kağıt
üzerine önem sırasıyla yazın ve bu kağıdı
yanınızda taşımaya başlayın. Bırakma
döneminde zaman zaman bu kağıdı okumanız yararlı
olacaktır.
Bırakma günü
öncesi son sigaranızı içtikten sonra evde bulunan sigara,
sigara paketi, çakmak, küllük gibi nesneleri atın veya gözden
uzaklaştırın. Bunlar içinizdeki kökleşmiş içme
isteği sönünceye kadar sizin için tehlikeli nesnelerdir. Bu
nesneleri iş yerinizden de uzaklaştırmanız gerekir.
|
Bırakmaya
hazırlanırken kendinizi psikolojik olarak nasıl
hazırlamalısınız?
Normalde sigara
kullanımı bilinçsizce sürer. İçme isteği bir çok
uyaranın etkisiyle kendiliğinden ortaya çıkar. Sigara içme
alışkanlığı bir tür tik olduğu için, sigara
yakan yada içen bir kişiyi görmeniz ve hatta sigara resmine
bakmanız, sigara içme isteği duymanıza neden olabilir. Bu
durumu değiştirmek ilk adım olacaktır. Bu nedenle
birkaç gün sigara içme davranışınızı yakın
takibe alın ve içtiğiniz her sigaranın bilincine varmaya
çalışın. Her sigara için, ne zaman, nerede, kiminle,ne
yaparken içtiğinizi belleğinize yazın. Bu işlemi
kendi düzenleyeceğiniz bir çizelge aracılığıyla
yazılı olarak yapabilirsiniz.
|
Bırakma
günü ve izleyen dönem için tavsiyelerimiz;
Bırakma
gününüzde, böyle önemli bir kararı uygulamaya geçirmenin
ayrıcalığını ve gururunu hissetmeye
çalışın. İlk günü başarıyla
tamamladığınızda kendinizi ödüllendirin. Bırakma
gününün başından itibaren zaman zaman sigara içme isteği
hissettiğinizde aşağıdaki tekniklerden
yararlanabilirsiniz ;
- Sigarayı kendi
kararınızla bıraktığınızı
hatırlayın.
- 3-5 dakika süren içme
isteği dalgaları geldiğinde yanınızda
taşıdığınız, üzerine bırakma
nedenlerinizi kaydettiğiniz kağıdı
çıkartıp zihninizi bırakma nedenlerinize
yoğunlaştırın.
- Bulunduğunuz yer ve
durumu değiştirin.
- Dikkatinizi başka
şeylere yöneltmeye çalışım, yerinizden
kalkıp gezinin, meyva suyu veya su için, bir
arkadaşınızla birkaç dakika sohbet edin.
- Derin nefes egzersizleri
yapın, önce içinizden 8'e kadar sayarak derin bir nefes
alın, daha sonra içinizden 4'e kadar sayarak nefesinizi tutun,
sonra yine içinizden 8'e kadar sayarak nefesinizi yavaş
yavaş verin, bu egzersizi birkaç dakika boyunca sürdürün. Bu
şekilde hem sigara içme isteğinizi bastırmış
hem de stresinizi azaltmış olursunuz.
- Ellerinizi ve zihninizi
meşgul edecek yeni uğraşlar bulun, elinizde
yumuşak bir top, bir kalem yada elastik bir nesne tutun ve
parmaklarınızın arasında
dolaştırın.
- Kolay
ulaşılabilir bir yerde meyva ve sebze bulundurun, sigara
içme isteği duyduğunuz anlarda
ağzınızı bunlarla meşgul edin. Böylelikle
hem vitamin ihtiyacınızı
karşılamış hem de kilo almayı
engellemiş olursunuz.
- Sigara içme isteği
uyandıracak arkadaş çevresi ve ortamlarından bir süre
uzak kalmanız bırakma başarısını
sürdürmenizde etkili olacaktır.
- Düzenli spor
aktivitelerine başlayın. Bu şekilde düzenli soluk
alıp vermeye başlarsınız,
bronşlarınızdan salgılanan sıvı
miktarında artış olur, bol miktarda balgam çıkarırsınız
ve solunum yollarınızın açılmaya
başladığını hissettikçe sigara bırakma
başarısını sürdürmek istersiniz. Çünkü
sağlığınızı yeniden
kazandığınızı görmek sizi
yüreklendirecektir.
- Kaldırabileceğinizden
fazla sorumluluk yüklenmekten kaçının.
- Günlük işlerinizi
yaparken zamanınızı daha iyi kullanmaya
çalışın, işlerinizi son güne
bırakmayın, sizi strese sokabilecek kişilerden uzak
durun, her olayda mutlu olacak pozitif bir yön arayın.
- Kendinizi keşfedin,
zayıf ve güçlü yönlerinizi gözden geçirin, güçlü
yanlarınızı öne çıkarın, güçlü
olduğunuz yönlerinizle övünün
- Bıraktıktan
sonra geçen süre ne olursa olsun bir tek sigara dahi denemeyin.
Böyle bir düşünce ve hareket tüm emeklerinizi boşa
çıkarabilir.
- Sigara
ikram eden arkadaşlarınızı uyarın ve
onlardan sizin bırakma girişiminizi desteklemelerini
isteyin
|
Yine de zorlandığınız
bir an gelir ve bir sigara yakarsanız ;
sizi
bekleyen iki sonuç olacaktır;
1.
Ya "Demek ki ben sigara içmeden yapamıyorum" diyerek
utanma ile karışık bir başarısızlık
hissi yaşayıp yeniden eskisi gibi hatta daha fazla sigara
içmeye başlayabilirsiniz. Ki bu durum sizin bazı mazeretlere
sığınarak kendinize zarar verme isteğiniz
olduğunu gösterir. Bu gibi durumlarda sigaranın, hayattaki tek
zevkiniz, lüksünüz, sinirinizi yatıştıran bir dost olduğunu
söylersiniz. Sigara içme isteğinizi haklı çıkarmaya
çalışırsınız.
2.
Yada "Ben böyle bir durumda içme isteğini geçiştirmek için
gerekli hazırlığı yapmamışım, bu
nedenle burada başarısız oldum. Böyle durumlar için daha
hazırlıklı olup, böyle durumlarda da içmemeyi öğrenebilirim.
Onun için içmemeyi sürdüreceğim ve böyle durumlar için daha
hazırlıklı olacağım" şeklinde
düşünebilir ve kendinize yeniden söz vererek bırakmayı
sürdürebilirsiniz.
Araştırmalar
yukarıdaki ikinci yaklaşımın benimsenmesi halinde
başarı oranlarını çok arttığını
göstermektedir. Unutulmaması gereken şey, "sigarayı
bırakmak için içmemeyi öğrenmenin gerektiğidir".
Nasıl ki sigara içmeyi öğrenerek sigara içmeye başlanıyorsa,
içmemeyi öğrenerek de bırakılabilir.
|
| |
TÜM BUNLARA RAĞMEN BIRAKMAK İSTEMEYENLERE TAVSİYELER
Tüm zararlarına rağmen sigara içme isteğiniz varsa yada bırakmayı düşünmüyorsanız en azından aşağıdaki konularda kişisel duyarlılığınızı gösteriniz;
- Sigara içmeyenlerin temiz hava soluma haklarına saygı gösteriniz. Unutmayınız ki, "temiz hava soluma özgürlüğü, her zaman sigara içme özgürlüğünden önce gelir"..
- Lütfen çocuklarımıza ve gençlerimize olumsuz model oluşturmayınız. Geleceğimiz beyni ve bedeni sağlıklı olan nesillere emanet etmek zorundayız. Özellikle sağlık personeli, eğitimci, idareci, sporcu yada medyatik kişiliği olan bir birey iseniz üzerinizdeki sorumluluğun lütfen bilincinde olunuz. Elinizdeki gençleri etkileme ve sürükleyebilme gücünüzü olumlu yönde kullanınız.
- Bir anne yada baba iseniz hayattaki en önemli görevinizin annelik yada babalık olduğunu sakın unutmayınız. Topluma bir birey yetiştirmenin ne denli önemli bir meslek olduğunu hep hatırlayınız. Başka hiçbir meslek küçük bir çocuğu şekillendirmek kadar önemli olamaz.
- Asla çocuklarınızın önünde sigara kullanmayınız, çocuklarınıza sigara satın aldırmayınız, onlardan sigaranızı getirmelerini istemeyiniz. Unutmayınız ki bu, çocuğunuzun sigara paketi ile ilk tanışması olabilir.
- Çocuklarınız yada çevrenizdeki diğer çocuklar yada gençler, sigara içmenizi taklit ettiğinde onlara kızmadan önce tekrar düşününüz. Çünkü çocuklarımızın nasihatlere değil doğru davranışlar gözlemlemeye ihtiyaçları vardır.
- Sağlığınızın değerini, sigaraya bağlı bir hastalığa yakalanmadan önce keşfetmeniz ve sigarayı bırakmanız dileğiyle..."
|
| |
|
SİGARA HAKKINDA 50 SORU
SİGARA VE KİLO
| |
SİGARAYI BIRAKMANIN YARARLARI
A-Sağlık Yararları :
Sigarayı bırakmak tütün kullanımı ile beraber ortaya çıkan tüm sağlık risklerini bir anda azaltır. Bu suretle hem toplum sağlığı hem de bireysel sağlık anlamında faydalıdır. Birey sigara içmeyi bıraktığında kalp, akciğer, solunum yolları hastalıkları ve kanserler gibi hastalık riskleri de bir anda azalır. Bu nedenle kişilerin bırakma kararı vermeleri, yaşam sürelerini ve kalitelerini kendilerinin belirlemeleri anlamında bir dönüm noktası olarak görev yapar.
Sigara içenlerde, 35 yaşından daha önce bırakanlarda erken ölüm riski hemen hemen yok olur. Sigara içenlerin akciğer kanseri riskleri, onların ne ağırlıkta sigara içtikleri kadar ne kadar süredir sigara içtikleri ile de orantılıdır. 20 yıldan fazla sigara içenlerde risk çok fazladır. Fakat bunun üzerine eklenecek her yıl riskin boyutlarını çok fazla miktarda arttırmaktadır. Ve 20 yılın üzerinde bırakılsa bile, risk hiç içmeyenler kadar düşük olmayacaktır. Kalp hastalıkları ile sigara bırakmanın yararları arasında yakın bir ilgi vardır. |
B-Bireysel Yararları :
Sağlığın genel olarak düzelmesinin yanında, yiyeceklerin tadını daha iyi alma, koku duyusunun gelişmesi, maddi yararlar, özsaygının daha iyi hale gelmesi ve evde , arabada ve diğer ortamlarda koklanan havanın daha temiz olması şeklindedir Kişilerin bırakmayı takiben hayatlarında gözle görülür değişiklikler olur. Örneğin bebekleri ve çocukları daha az hasta olur, cinsel yaşamları daha sağlıklı hale gelir, kendileri ve sosyal çevreleri ile barışık olurlar, sürekli sigara arayan endişeli halleri kaybolur, bağımlılıktan kurtulurlar ve fiziksel olarak kendilerini daha iyi hissederler. |
C-Finansal
yararları :
Halen Türkiye'de
yetişkin yaştaki erkeklerin %60-70 kadarı,
kadınların ise %20-25 kadarı sigara içmektedir. Sigara
içme salgını büyük bir hızla çocuk ve genç yaş
grubuna doğru kaymaya devam etmektedir. Türkiye'de sigara tüketiminin
artması sonucu sigaraya bağlı hastalıklar, bu hastalıkların
tedavisine ayrılan bütçe, bu hastalıklardan ölümler ve sigaraya
bağlı hastalıklar nedeniyle oluşan iş ve güç
kayıpları da giderek artmaktadır. Sürekli sözü edilen
sigaraya bağlı hastalıkların içerisinde, üst solunum
yolları ve diğer sistem enfeksiyonları atlanmaktadır.
Oysa sadece özellikle üst ve alt solunum yolu enfeksiyonları ve
bunların tedavileri için yapılan maliyet, iş ve güç
kayıpları devletin ve bireyin bütçesine önemli zararlar
vermektedir.
Dünyada her yıl
4.000.000 kişi sigaraya bağlı bir hastalık nedeniyle
ölmektedir. Bu sayının 2025 yılında 10.000.000
kişiyi bulacağı tahmin edilmektedir. Türkiye'de tahminler
yılda 100.000 kişinin sigaraya bağlı bir
hastalık nedeniyle öldüğünü, buna bağlı
sağlık harcamalarının 1 katrilyon TL' nin üzerinde
olduğunu göstermektedir. Günümüzdeki verilere göre Türkiye'de bir
yıl içinde sigaraya harcanan para Sağlık
Bakanlığı bütçesinin 4.6 katıdır.
Araştırmalara
göre, iş yerinde sigara içimini sınırlayan düzenlemelerle
iş yerinde sigara içimi azalmaktadır. Bu da sigarayı
bıraktırıcı olarak hizmet görebilir. Sigarayı
bırakanlar, artık sigara için harcama yapmayacakları ve
sağlık harcamaları azalacağı için bireysel
düzeyde de tasarruf sağlayacaklardır. Sigara içen bireyleri
olan bir ailenin aylık sigaraya ödedikleri para aylık mutfak
gideri tutarından fazladır.
|
|
- Sigarayı bıraktıktan sonra vücutta meydana gelen değişiklikler ;
- 20 dakika sonra, kan basıncı ve nabız normale döner, el ve ayak dolaşımı düzelir.
- 8 saat sonra, kan oksijen düzeyi normale döner, kalp krizi geçirme riski azalır.
- 24 saat sonra, vücut karbonmonksitten arınır.
- 48 saat sonra, kan nikotin düzeyi azalır,tat ve koku duyusu artar, peptik ülserli hastaların tedaviye verdikleri cevap artar.
- 72 saat sonra, hava yollarının gevşemesi sonucu nefes alıp verme rahatlar, solunum yolları fonksiyon görmeye başladığı için sekresyon miktarı artar, hava yolları kendi kendini temizlemeye çalışır. Enerji düzeyi artar.
- 2-12 hafta sonra, tüm vücuttaki dolaşım düzelir, solunum yolu enfeksiyonlarına yakalanma riski azalır, yürürken yorulma ve tıkanma daha az görülür.
- 3-9 ay sonra, öksürük, kısa aralıklarla nefes alıp verme ve wheezing (hırıltılı yada ıslık sesli soluk alıp verme) gibi solunum yolu problemleri düzelir, akciğer fonksiyonları %5-10 oranında artar.
- 12 ay sonra, koroner kalp hastalığı riski yarı yarıya azalır.
- 12 36 ay sonra, mesane kanseri riski %50 azalır.
- 5 yıl sonra, kalp krizi geçirme riski hiç içmemiş olanlar kadar olmasa da %50 oranında azalır, yemek borusu ve ağız boşluğu kanserleri riski %50 azalır.
- 10-15 yıl sonra,. kalp krizi geçirme riski tamamen ortadan kalkar ve içmeyenlerle aynı seviyeye iner, akciğer kanseri riski sigara içenlere göre %50 azalır.
|
| |
|